Był to drugi chronologicznie po „Skôrbie kaszébsko-słovjnskjé móvé” periodyk kaszubskojęzyczny, dodatek do „Gazety Gdańskiej”. Miał jedynie 6 numerów od maja do lipca 1905 r. i składał się jedynie z 4 stron tekstu. Zainicjował jego wydawanie Aleksander Majkowski i umieszczał w nim swoje ideowe wypowiedzi. Tytuł dodatku „Drużba” przynosił informację, iż zachęca się czytelników do zapoznania się z nowymi informacjami czy wydarzeniami, które w przypadku tego medium dotyczyło kwestii kaszubskich. Periodyk w winiecie miał umieszczony znaczący podtytuł „Pismo dlö polscich Kaszubów”. Ponadto wplecione było tutaj hasło z poematu H. Derdowskiego: „Nima Kaszub bez Polonii, a bez Kaszub Polści”, co w dobitny sposób informowało, do kogo owa gazeta była kierowana.
W „Drużbie” drukowane były kaszubskojęzyczne wiersze-odezwy Majkowskiego (ogłaszane pod pseudonimem Drużba). Przykładowo w pierwszym numerze pisma pojawia się wiersz Drużba mówi (później osobno wydany jako Obudzta sę Kaszëbi), zaś w trzecim Störy zwěczöj. W kilku numerach pisma wydane zostały anegdoty obyczajowe (np. historia na podstawie F. Ceynowy Szwaba, co płuca zjöd), krótkie opowiastki historyczne i przedruki utworów H. Derdowskiego, Jasiek z knieji lub Kaszuba pod Widnem.
Pismo nie wychodziło długo, ponieważ warunki organizacyjno-ekonomiczne oraz środowiskowo-polityczne uniemożliwiały stabilny rozwój. Periodyk miał wyraźny profil społeczno-ideowy, opowiadając się po stronie polskich racji politycznych w sytuacji walki ideowo-tożsamościowej pomiędzy polskim i niemieckim żywiołem narodowym na Pomorzu i Kaszubach. Młodemu Majkowskiemu jako działaczowi społecznemu, redaktorowi i autorowi tekstów publikowanych w „Drużbie” zdobyte w 1905 r. doświadczenia przydały się w późniejszym wydawaniu „Gryfa”.
Daniel Kalinowski
Il. 1.
Bibliografia:
- Banach J., Prasa polska Prus Zachodnich w latach 1848-1914, Gdańsk 1999
- Borzyszkowski J., Aleksander Majkowski (1876-1938). Biografia historyczna, Gdańsk-Wejherowo 2002
- Cieślak T., Z dziejów prasy polskiej na Pomorzu Gdańskim w okresie zaboru pruskiego, Gdańsk 1964
- „Gazeta Gdańska” – 100 rocznica powstania, red. i oprac. Andrzej Romanow, Gdańsk 1991
- Pepliński W., Czasopiśmiennictwo kaszubskie w latach zaboru pruskiego. Aspekty programowe, publicystyczne i wydawnicze, Gdańsk 2002
- Romanow A., Gdańska prasa polska 1891-1920, Warszawa 1994
Netografia:
- Numer czwarty pisma: https://pbc.gda.pl/dlibra/publication/98874/edition/89166/content
- Numer piąty: https://pbc.gda.pl/dlibra/publication/98875/edition/89167/content
Ikonografia:
- Źródło: Instytut Kaszubski
