Drużba

« Wrócenié do lëstë zéwiszczów

Béł to drëdżi chronologiczno pò „Skôrbie kaszébsko-słovjnskjé móvé” kaszëbskòjãzëkòwi cządnik, dodôwk do „Gazety Gdańskiej”. Wëszło smarą leno jegò 6 numrów òd maja do lëpińca 1905 r. i miôł òn blós 4 stronë tekstu. Zaczął jegò wëdôwanié Aleksander Majkòwsczi i pùblikòwôł w nim swòje dejowé wëpòwiescë. Titel dodôwkù „Drużba” infòrmòwôł, że zachãcywô sã czëtińców do pòznaniô nowëch wiadłów abò wëdarzeniów, jaczé w przëtrôfkù tegò medium tikałë kaszëbsczich sprôw. Cządnik we winiece miôł pòdtitel „Pismo dlö polscich Kaszubów”. Do te wplotłé bëło zéwiszcze z pòematu H. Derdowsczégò: „Nima Kaszub bez Polonii a bez Kaszub Polści”, co wërazno pòkazywało, do kògò na gazéta bëła czerowónô.

W „Drużbie” drëkòwelë kaszëbskòjãzëkòwé wiérztë-wezwë Majkòwsczégò (pùblikòwóné pòd przëtómkã Drużba). Na przëmiar w pierszim numrze pismiona pòjôwiô sã wiérzta Drużba mówi (pózni apart wëdónô jakno Obudzta sę Kaszëbi), a w trzecym Störy zwěczöj. W czile numrach wëdóné bëłë òbëczajowé anegdotë (np. historiô na spòdlim F. Cenôwë Szwaba, co płuca zjöd), krótczé historiczné pòwiôstczi i przedrëczi dokazów H. Derdowsczégò, Jasiek z knieji abò Kaszuba pod Widnem.

Pismiono nie wëchôdało długò, bò òrganizacyjno-ekònomiczné i strzodowiszczowò-pòliticzné warënczi nie dôwałë mòżlëwòtów sztabilnégò rozwiju. Béł to spòlëznowò-dejowi cządnik, chtëren stojôł pò starnie pòlsczich pòliticznëch interesów w stojiznie dejowò-juwernotowi biôtczi midzë pòlską i niemiecką nôrodną bôłdzą na Pòmòrzim i Kaszëbach. Młodémù Majkòwsczémù jakno spòlëznowémù dzejarzowi, redaktorowi i aùtorowi tekstów pùblikòwónëch w „Drużbie” doswiôdczenia ùdostóné w 1905 r. pòmògłë w pózniészim wëdôwanim „Gryfa”.

Daniél Kalinowsczi

Drużba (źródło Instytut Kaszubski)

Il. 1.

Bibliografiô:

  • Banach J., Prasa polska Prus Zachodnich w latach 1848-1914, Gduńsk 1999
  • Borzyszkowski J., Aleksander Majkowski (1876-1938). Biografia historyczna, Gduńsk-Wejrowò 2002
  • Cieślak T., Z dziejów prasy polskiej na Pomorzu Gdańskim w okresie zaboru pruskiego, Gduńsk 1964
  • „Gazeta Gdańska” – 100 rocznica powstania, red. i oprac. Andrzej Romanow, Gduńsk 1991
  • Pepliński W., Czasopiśmiennictwo kaszubskie w latach zaboru pruskiego. Aspekty programowe, publicystyczne i wydawnicze, Gduńsk 2002
  • Romanow A., Gdańska prasa polska 1891-1920, Warszawa 1994

Netografiô:

Ikònografiô:

  1. Zdrzódło: Kaszëbsczi Institut

« Wrócenié do lëstë zéwiszczów